Heat Stroke และ Stroke ต่างกันอย่างไร แยกอาการให้ออก รับมือให้ทัน ในวันที่ไทยร้อนระอุ

ในช่วงที่อากาศร้อนจัดอย่างประเทศไทย หลายคนอาจสงสัยว่า Heat Stroke และ Stroke ต่างกันอย่างไร เพราะแม้ชื่อจะคล้ายกัน แต่ในทางการแพทย์แล้วเป็นคนละภาวะที่มีสาเหตุ กลไก และการรักษาแตกต่างกันอย่างชัดเจน

Heat Stroke และ Stroke ต่างกันอย่างไร จึงเป็นเรื่องสำคัญที่ควรรู้ โดยเฉพาะในช่วงอากาศร้อนที่อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพ การแยกแยะอาการให้ถูกต้องตั้งแต่แรก อาจช่วยลดความรุนแรงของโรค และเพิ่มโอกาสในการรักษาได้

Heat Stroke (โรคลมแดด): ภาวะฉุกเฉินจาก “ความร้อนภายนอก”

Heat Stroke เกิดจากร่างกายมีอุณหภูมิสูงเกินไป (มักมากกว่า 40°C) จนระบบควบคุมอุณหภูมิล้มเหลว ทำให้เกิดความเสียหายต่ออวัยวะต่าง ๆ โดยเฉพาะสมอง โดยโรคนี้เมื่อเกิดอาการควรได้รับการรักษาทันทีเนื่องจากมีโอกาสเสียชีวิตสูงมาก

กลไกที่เกิดขึ้น

เมื่อสภาพอากาศที่ร้อนจัด ทำให้อุณหภูมิในร่างกายสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ร่างกายระบายความร้อนไม่ทัน โปรตีนในร่างกายอาจเสียสภาพ (denature) ส่งผลให้เซลล์และอวัยวะทำงานผิดปกติ และอาจนำไปสู่ภาวะอวัยวะล้มเหลวได้

อาการสำคัญของ Heat Stroke

ตัวร้อนจัด ไม่มีเหงื่อออก จากผลของต่อมเหงื่อทำงานผิดปกติทำให้ผิวหนังเปลี่ยนเป็นสีแดงมากขึ้น
กระหายน้ำมาก
มึนงง สับสน อาจเพ้อหรือชัก
หัวใจเต้นเร็ว หายใจหอบ
อาจพบปัสสาวะสีเข้มผิดปกติจากภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย และอาจเกิดภาวะไตวายตามมาได้

กลุ่มเสี่ยง

เด็กเล็กและผู้สูงอายุ
ผู้ที่ทำงานหรือออกกำลังกายกลางแจ้ง
ผู้ดื่มแอลกอฮอล์ หรือมีภาวะขาดน้ำ

Stroke (โรคหลอดเลือดสมอง): ภาวะฉุกเฉินจาก “ความผิดปกติในร่างกาย”

Stroke เกิดจากความผิดปกติของหลอดเลือดสมอง ทำให้สมองขาดเลือดหรือมีเลือดออกในสมอง ซึ่งอาจนำไปสู่อัมพฤกษ์ อัมพาต หรือเสียชีวิตได้

ประเภทของ Stroke

Ischemic Stroke (หลอดเลือดสมองตีบ/ตัน): พบได้ประมาณ 80%
Hemorrhagic Stroke (หลอดเลือดสมองแตก): มักสัมพันธ์กับความดันโลหิตสูง / การแข็งตัวของเลือดที่ผิดปกติ

อาการสำคัญ (จำง่ายด้วย B.E.F.A.S.T.)

B (Balance): เวียนศีรษะ ทรงตัวไม่ได้
E (Eyes): มองไม่ชัด หรือมองไม่เห็นกะทันหัน
F (Face): หน้าเบี้ยว ยิ้มไม่เท่ากัน
A (Arm): แขนหรือขาอ่อนแรงข้างเดียว
S (Speech): พูดไม่ชัด พูดลำบาก
T (Time): ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

หมายเหตุ: โดยทั่วไป Stroke ไม่ได้เกิดจากความร้อนโดยตรง แต่ภาวะขาดน้ำในอากาศร้อน อาจเพิ่มความเสี่ยงในบางราย

ตารางเปรียบเทียบ: Heat Stroke vs Stroke

หัวข้อ	Heat Stroke	Stroke
สาเหตุ	ความร้อนจากภายนอก	ความผิดปกติของหลอดเลือดสมอง
อุณหภูมิร่างกาย	สูงมาก (>40°C)	มักปกติ
เหงื่อ	มักไม่มี เหงื่อแห้ง	เหงื่อปกติ
อาการทางระบบประสาท	สับสนทั้งตัว	อ่อนแรงเฉพาะข้าง
การช่วยเหลือเบื้องต้น	ลดอุณหภูมิทันที	ส่งโรงพยาบาลด่วน